آثار تاریخی ثبت شده ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو 22 مورد

[ad_1]

1- نیایشگاه چغازنبیل در استان خوزستان و در ۴۰ کیلومتری شهر باستانی شوش واقع شده است.  ساخت این نیایشگاه (زیگورات) به دستور پادشاه بزرگ ایلام، اونتاش ناپیریشا (گال) حدود ۱۲۵۰ سال پیش از میلاد صورت گرفت تا در آن ایزد اینشوشیناک، الهه نگهبان شهر باستانی شوش را ستایش کنند. این نیایشگاه اولین اثر تاریخی ایران می باشد که در فهرست میراث جهانی یونسکو  ثبت شد.


2- تخت جمشید (پارسه) پایتخت پرشکوه پادشاهان ایران باستان در زمان امپراتوری هخامنشی می باشد. این اثر تاریخی در سال ۱۳۵۸ همراه با چغازنبیل به عنوان میراث فرهنگی جهان از سوی یونسکو  ثبت شد. “تخت جمشید” که تالار برگزاری جشن‌های رسمی بود، در شمال شرق شیراز واقع شده و هرسال شمار زیادی از گردشگران داخلی و خارجی از آن بازدید می‌نمایند.


3-  میدان نقش جهان در سال ۱۳۵۸ از سوی یونسکو به عنوان میراث فرهنگی بشر ثبت شد. این میدان که با نام تاریخی “میدان شاه” شهرت داشت، به فرمان شاه عباس اول صفویبه صورت فعلی در آمد . میدان نقش جهان چندین اثر تاریخی را در دل خود جای داده، که یکی از آنها نیز در فهرست یونسکو  ثبتشدهاست.


4- تخت سلیمان در آذربایجان غربی محل سکونت اقوام مختلف بوده. در دوران ساسانیان آتشکده “آذرگشنسب” که آتش خاندان شاهنشاهی ساسانی یا آتش جنگجو شهرت داشت در این محل بنا کرد. حاکمان ایلخانی در بقایای به جا مانده از این آتشکده برای خود کاخ شکار را درست کردند. برخی گمان می‌کنند زرتشت در تخت سلیمان که آن زمان به “شیز” مشهور بود، بدنیا آمده است . تخت سلیمان در سال ۱۳۸۲ به عنوان میراث فرهنگی جهان  ثبت شد.


5 – ارگ تاریخی بم با بیش از ۲۵۰۰ سال قدمت است، در طول تاریخ بارها مورد حمله و محاصره قرار گرفته است. آخرین حمله ویرانگری که ارگ را ویران کرد، زلزله سال ۱۳۸۲ بود که شهر بم و حومه آن را لرزاند. در آن زمان ارگ تقریبا به طور کامل نابود شد. یک سال بعد از زلزله ، یونسکو ارگ بم را به عنوان بخشی از میراث بشریت به ثبت رساند و آن را در فهرست آثار در خطرگذاشت. با تلاش‌های بین‌المللی ارگ بم تا حد زیادی بازسازی و مرمت شده است.


6-  پاسارگاد اثری تاریخی  از دوران هخامنشی می باشد. آرامگاه کوروش بزرگ، کاخ بارعام، کاخ دروازه و تل تخت از جمله آثار تاریخی می باشند که در محوطه پاسارگاد واقع شده اند. پاسارگاد نیز همچون بسیاری از آثار تاریخی مورد کم‌توجهی قرار گرفته است. در چند سال گذشته اخباری مبنی بر ایجاد کارخانه‌های ترشی‌سازی و رب‌سازی در حریم مجموعه باستانی پاسارگاد منتشر شده است .


7- گنبد سلطانیه واقع در استان زنجان در سال ۱۳۸۴ در فهرست سازمان یونسکو به ثبت رسید. در این محل محمد خدابنده الجایتو، هشتمین سلطان سلسله ایلخانی، دفن می باشد. ارتفاع این گنبد حدود ۴۹ متر و قطر دهانه آن حدود ۲۶ متر می باشد و با روکشی از کاشی‌های فیروزه‌ای و لاجوردی تزیین گردیده است.  گنبد سلطانیه طی ده سال و با نظارت خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی، وزیر معروف، ساخته شده است.


8 – کتیبه بیستون از آثار ارزشمند تاریخ ایران می باشد. این کتیبه در کرمانشاه بر دامنه کوه بیستون کنده شده که به سه زبان اکدی، ایلامی (عیلامی) و پارسی باستان ، پیروزی داریوش بزرگ بر گئومات را (مغی که تخت ‌شاهی را از آن خود کرده بود) گزارش می‌دهد. داریوش در این کتیبه خود را “شاه شاهان” نامیده و گفته که  با یاری اهورامزدا به مقام شاهی رسیده است .


9- یونسکو در سال ۱۳۸۷ مجموعه کلیساهای آذربایجان را جزو میراث فرهنگی جهان به ثبت رساند. قره کلیسا (تصویر)، کلیسای استفانوس مقدس، کلیسای مریم مقدس دره‌شام، کلیسای چوبان و کلیسای زور زور این مجموعه را شامل می شود. تاریخ ساخت قره کلیسا را به اولین سده‌های کیش مسیحیت نسبت داده اند. این کلیسا که به نام کلیسای تادئوس مقدس نیز شهرت دارد، در سال ۱۳۳۴ در ایران به ثبت ملی رسید.


10-تحسین برانگیزترین سازه آبی ، سازه‌های آبی شوشترمی باشد. بنای اولیه این سازه‌ها در دوران هخامنشیان  و سپس ساسانیان برای آنکه از نیروی محرک آب بیشترین استفاده را بکنند در یک مجموعه آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیمی ساختند که همگی در ارتباط با یکدیگر کار می‌کنند. سالانه حدود یک میلیون گردشگر ایرانی و خارجی از سازه‌های آبی شوشتر بازدید می‌نمایند.


11 – مجموعه تاریخی بازار تبریز در سال ۲۰۱۰ توسط یونسکو  ثبت شد. بازار سرپوشیده تبریز دارای یک کیلومتر مربع مساحت  است که از بازارچه‌ها، تیمچه‌ها، سراها و کاروانسراهای متعددی بوجود آمده است. بازار تبریز در قرن هفتم هجری، در زمانی که این شهر پایتخت ایلخانان مغول بوده ، درست شده است..


12- آرامگاه شیخ صفی‌الدین اردبیلی در محوطه‌ای می باشد که افزون بر مقبره شیخ صفی‌الدین، مقبره‌های شاه اسماعیل اول صفوی و همسرش و همچنین شماری از صاحب‌ منصبان این سلسله وجود دارد. شیخ صفی‌الدین، عارف نامدار عصر خویش و بنیانگذار خانقاه صفوی در اردبیل بوده است . او که جد بزرگ دودمان صفویان به حساب می آید. 


13- یونسکو “باغ ایرانی” را در سال ۲۰۱۱ به عنوان میراث فرهنگی بشریت به ثبت رساند. در ادبیات کهن ایران به عنوان  باغ “پردیس” یا “فردوس” یاد شده است. ساختار هندسی، رد شدن جوی آب و ساخت حوض و عمارت در باغ‌های ‌ایرانی دل بسیاری از سیاحتگران اروپایی را که به ایران سفر می کنند، برده است. قدیمی‌ترین باغ ایرانی را به زمان کوروش دوم نسبت داده اندکه در پاسارگاد می باشد. تصویر، باغ ارم شیراز می باشد.


14-  یونسکو در سال ۱۳۹۱ مسجد جامع اصفهان را به عنوان اثری تاریخی از قرون ۸ تا ۱۸ میلادی  ثبت کرد.  این مسجد ابتدا جایگاه یک آتشکده عصر ساسانی بوده است که بعدها روی آن مسجدی ساده بنا بنا شده. در دوره‌های تاریخی بعدی این مسجد توسعه و مرمت گردیده است.


15-  برج گنبد قابوس بنایی به جای مانده از قرن چهارم هجری می باشد که در استان گلستان واقع شده است. این برج یکسره از آجرمی باشد و در زمان پادشاهی کاووس از پادشاهان سلسله آل زیارساخته شده است. 


16-اقدام به ساخت کاخ گلستان در زمان شاه تهماسب یکم در دوران صفویه بود و در دوران قاجار این کاخ اهمیت و وسعت پیدا کرد و محل سکونت شاهان قاجارگردید. ایوان تخت مرمر و خلوت کریمخانی که متعلق به دوران کریم خان زندمی باشد، بنا بر اسناد تاریخی قدیمی‌ترین بناهای موجود در مجموعه کاخ گلستان می باشند. این کاخ که در میدان قدیمی ارگ تهراناست ، در سال ۱۳۹۲در میراث جهانی یونسکو ثبت شد.


17-  شهر سوخته در نزدیکی زابل در استان سیستان و بلوچستان واقع شده است و قدمت آن به هزاره سوم پیش از میلاد مسیح می رسد. این شهر باستانی به دلیل آتش‌سوزی که در دو دوره زمانی بین سال‌های ۳۲۰۰ تا ۲۷۵۰ قبل از میلاداتفاق افتاد، به شهر سوخته مشهور شد. تاکنون یافته‌های تاریخی بسیار ارزشمندی در شهر سوخته پیدا شده . سازمان یونسکو در سال ۱۳۹۳ شهر سوخته را در فهرست میراث جهانیبه ثبت رساند.


18-  میمند روستایی صخر‌ه‌ای در دهستان میمند واقع در استان کرمان می باشد. این روستای زیبا که قدمت آن را به ۸ تا ۱۲ هزار سال تخمین زده می شود همچنان دارای سکنه می باشد و زندگی مردمانش همچنان به شکل سنتی ادامه دارد.


19-  شهر باستانی شوش در سال ۱۳۹۴ همراه با روستای میمند ثبت شده است. عمر شهر شوش  حدود۶ هزار سال پیش می‌باشد و پایتخت تمدن ایلامی‌هابه عنوان پایتخت خود در این شهر مستقر بوده اند  . شوش یکی از قدیمی‌ترین سکونت‌گاه‌های انسان در منطقه به حساب می آید و آثار تاریخی پرارزش از آنجا بدست آورده اندکه از شکوه این شهر باستانی حکایتمی کند. بسیاری از اشیا تاریخی منظقه شوش در دهه‌های گذشته  مورد غارت و دستبرد دزدان قرار گرفته است.


20-  مجموعه‌ای از ۱۱ قنات ایرانی که عمرشان به ۲۵۰۰ تا ۲۰۰ سال می‌رسد در سال ۱۳۹۵ به عنوان میراث جهانی ثبت شدد. قنات‌ها شبکه‌ی زیرزمینی وسیعی هستند که ایرانیان برای آبرسانی در گذشته از آن استفاده می‌نمودند و امروزه نیز همچنان پابرجا می باشند، هرچند بیشتر آنها رو به خشکیگذاشته اند. قنات‌های به ثبت رسیده در یونسکو در خراسان، یزد، کرمان، اصفهان و استان مرکزی واقع شده اند.


21- در سال ۱۳۹۵ کویر لوت به عنوان نخستین اثر طبیعی ایران در یونسکو به ثبترسید. کویر لوت که دارای  ۱۷۵ هزار کیلومتر مساحت می باشد در شمال شرقی استان کرمانقرار دارد. اندازه‌گیری‌های جهانی نشان داده که این کویر یکی از گرم‌ترین نقاط زمینمی باشد. در این منطقه تا کنون اشیای باستانی متعلق به هزاره سوم و چهارم پیش از میلاد کشف شده است.


22-  روز ۱۸ تیر ۱۳۹۶ یزد به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد. یزد در سال ۲۰۰۷ برای ثبت در فهرست میراث جهانی به یونسکو پیشنهاد شد اما به دلیل وجود چندین ایراد در پرونده، یونسکو از ثبت این شهر در فهرست خود خودداری کردد.

[ad_2]

لینک منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *